Onwetendheid maakt dom

Het moet toch niet gekker worden…Lees ik afgelopen dinsdag in het Eindhovens dagblad dat ADHD-patiënte huppeldepup een schrijversprijs heeft gewonnen voor haar boek: Gefeliciteerd, je hebt ADHD. Fijn voor haar, dat wel. Het is haar gegund. Ik heb het boek nog niet gelezen, hoor, maar de titel doet me vermoeden dat het leuk is.

Waar ik over val is het woord ADHD-patiënte. Patiënte!?!?!? Zijn ze wel helemaal goed bij hun hoofd daar in Eindhoven? Over negatieve beeldvorming gesproken. Bij ziektes horen patiënten, bij ontwikkelingsstoornissen niet. Dat zijn gewoon mensen met een stoornis. Of met een aandoening. Of met een verschijnsel. Of zoiets. Maar geen patiënten.

Het is grappig hoe de meningen over ADHD uit elkaar lopen. De een noemt het een modeverschijnsel, een door de farmaceutische industrie verzonnen aandoening. Een ander impliceert dat het een ziekte is. Het is duidelijk: er is nog veel onwetendheid over ADHD.

Even voor de duidelijkheid: Mensen met ADHD zijn gewone mensen met een aantal bijzondere eigenschappen. Zoals de een heel rustig en stil kan zijn, kan iemand met ADHD veel energie hebben. Waar de een erg teruggetrokken en introvert is, is iemand met ADHD juist extravert en spontaan. Sommigen kunnen heel gefocust zijn op hun bezigheden; een ADHD-er houdt graag in de gaten wat er in zijn omgeving gebeurt.

Het is de maatschappij die hier niet mee om weet te gaan. De maatschappij verlangt van ons dat we ons ‘gedragen’,  dat we ‘normaal’ doen, dat we werken wanneer dat volgens de maatschappij nodig is. In onze planmatige maatschappij is geen ruimte voor chaos. Alles moet zo gestructureerd mogelijk. Dat zijn de regels. Zo hebben we dat met elkaar afgesproken.

Iedereen die ‘anders’ is, valt buiten de nauwe marges van ‘normaal’ zijn. Er wordt naar hartelust gelabeld door de maatschappij. Zo ook mijn zoon. Het is vast ADHD, zei de een over hem. Een ander zei: hij heeft toch ook autistische trekken. En een derde: Er is vast meer aan de hand. De realiteit is dat hij helemaal niet gebaat is bij labels als autisme, ADHD, PDD-NOS of welke andere ontwikkelingsstoornis dan ook. De maatschappij doet alsof er een kant-en-klaar protocol is voor het omgaan ermee. De mens achter de stoornis wordt vergeten. Maar ieder mens is uniek, ook mensen met ADHD. En het wordt tijd dat onze maatschappij dat erkent.

Zó, dat moest ik even kwijt!